Contracteren, Uitvoeren en monitoren, Voorbereiden, Wetten en regels|

Inkoop in het sociaal domein helpen verbeteren. Dat is de opdracht van het Programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal domein, een samenwerkingsverband van branches, gemeenten en de rijksoverheid. Het programma houdt graag de vinger aan de pols en heeft aan het adviesbureau PPRC gevraagd om de Monitor gemeentelijke zorginkoop 2018 te actualiseren naar de stand van 2019. PPRC heeft begin februari de monitor 2019 opgeleverd. In deze monitor wordt een overzicht gegeven van de inkoop (en subsidies) van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning in Nederland. Het gaat om de overeenkomsten die op 1 januari 2019 van kracht waren. Wat zijn opvallende bevindingen?

Omvang samenwerking gemeenten stabiel

Inkoop door gemeenten in samenwerkingsverbanden neemt niet toe. In de monitor 2019 is geconstateerd dat het aantal samenwerkingsverbanden en de omvang daarvan op hoofdlijnen gelijk is gebleven. Ook laat de monitor zien dat gemeenten in afnemende mate alleen voor zichzelf inkopen. Voor maatschappelijke ondersteuning waren er, voor de nieuwe contracten voor 2019, gemiddeld 5 gemeenten die zelfstandig inkopen tegen gemiddeld 27 gemeenten in de monitor 2018. Bij jeugdhulp zijn deze aantallen respectievelijk gemiddeld 2 gemeenten voor 2019 tegen gemiddeld 5 gemeenten in de monitor 2018.

Meer variatie in tarief

Gemeenten variëren vaker in tarief. Zo wordt in de monitor aangegeven dat gemeenten prijs vaker als gunningscriterium naast kwaliteit gebruiken. Het gaat om 42% (jeugdhulp) en 47% (maatschappelijke ondersteuning) van de nieuwe selectieve inkoop voor 2019. Daarnaast wordt ook meer gedifferentieerd naar tarieven. Het gaat dan om 20% van de jeugdhulpovereenkomsten en 25% van de overeenkomsten voor maatschappelijke ondersteuning. Zo wordt een geoffreerd tarief in een verdiepingsgesprek naast referentietarieven gelegd, waarna een specifiek tarief voor de aanbieder kan worden vastgesteld.

Transformatieplannen regelmatig een voorwaarde

Inkoop dient de gewenste transformatie te ondersteunen. In de monitor 2019 is aangegeven dat voor de nieuwe contracten voor 2019 gemeenten in 13% (maatschappelijke ondersteuning) en 28% (jeugdhulp) van de gevallen het indienen van een transformatieplan door aanbieders als voorwaarde stelt. Transformatie wordt ook vaak meegewogen in gunningscriteria. Als dat wordt meegenomen, dan is informatie van aanbieders over transformatie in 36% (maatschappelijke ondersteuning) en 51% (jeugdhulp) van de inkopen door gemeenten meegenomen. Preventie, afschaling van de zorgintensiteit, ketensamenwerking en het centraal stellen van de cliënt worden hierbij het vaakst uitgevraagd.

Kwaliteit altijd een eis

Alle gemeenten stellen bij inkoop kwaliteitseisen aan jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. Het gaat hierbij om beroepsbekwaamheid, gekwalificeerd personeel, ICT en privacy, kwaliteitsborging, transformatie en wet- en regelgeving. Wil je meer weten over inkoop op kwaliteit? De werkgroep Kwaliteit van het programma heeft inmiddels een handreiking kwaliteit voor gemeenten opgesteld. Deze handreiking bevat een stappenplan om efficiënt kwaliteitseisen van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop op te stellen. De handreiking wordt momenteel opgemaakt voor publicatie en kun je binnenkort vinden op deze vindplaats.

Aanknopingspunten voor het verlagen van administratieve lasten

Enkele bevindingen in de monitor 2019 zouden aanknopingspunten kunnen zijn waarlangs administratieve lasten kunnen worden verlaagd. Zo is het percentage kortlopende contracten (tot 3 jaar) gedaald ten opzicht van de monitor 2018. Voor maatschappelijke ondersteuning is het percentage gedaald van 12% naar 8% en voor jeugdhulp van 18% naar 10%.
In de monitor 2019 wordt verder opgemerkt dat contracten voor een jaar eigenlijk alleen nog worden afgesloten met het oog op de overgang naar een nieuw contract. Overstappen op nieuwe contracten kan administratieve lasten bij gemeenten en aanbieders met zich mee brengen.

Daarnaast lijkt het dat gemeenten verschillende productcategorieën steeds meer inkopen in één inkoop. Dit geeft kansen op meer standaardisatie van inkoopbepalingen over verschillende productcategorieën en meer mogelijkheden voor levering van integrale zorg. In de monitor 2019 is aangegeven dat voor de nieuwe contracten voor 2019 maatschappelijke ondersteuning in 42% van de gevallen in één aanbesteding met vormen van jeugdhulp is ingekocht (alle actieve contracten gezamenlijk: 31%). Voor jeugdhulp in combinatie met een vorm van maatschappelijke ondersteuning is dat percentage 54% (alle actieve contracten gezamenlijk: 31%).

Meer weten over hoe gemeenten inkopen? Bijvoorbeeld met welke procedure of welke bekostiging? Lees hier de volledige monitor.

Reacties zijn uitgeschakeld

Close Search Window